facebook-link twitter-linklinkedin-link

Νέες κατηγορίες τροφίμων στις υπηρεσίες του καταναλωτή


Τα διατροφικά σκάνδαλα που εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργήσει την ανάγκη στον καταναλωτή να γίνει περισσότερο ενεργός στην επιλογή των τροφίμων.

Η ανάγκη αυτή υποχρέωσε την πολιτεία αλλά και την βιομηχανία τροφίμων να αφιερώσει περισσότερα κονδύλια στην μελέτη και διερεύνηση για την δημιουργία νέων προϊόντων που θα παρέχουν μεγαλύτερη ασφάλεια αλλά και θα συμβάλλουν στην προαγωγή της υγείας του καταναλωτή. Εκτός από ικανοποίηση και κορεσμό, η επιλογή και κατανάλωση κάθε τροφίμου στοχεύει στην θρέψη του οργανισμού χωρίς να προσφέρει συστατικά που μπορεί να επιδεινώσουν άμεσα ή έμμεσα την υγεία του καταναλωτή. Η θρέψη που μπορεί να προσφέρει ένα τρόφιμο ορίζεται από την σύσταση του. Η ασφάλεια όμως ορίζεται από την περιεκτικότητα του σε χημικά πρόσθετα, αντιβιωτικά (όταν αναφερόμαστε σε ζωικά προϊόντα),  συντηρητικά, βελτιωτικά γεύσης κ.α.

 

Βιολογικά προϊόντα

Μία κατηγορία ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη είναι τα βιολογικά τρόφιμα. Αν και υπάρχουν στην αγορά την τελευταία δεκαετία, δεν έχουν καταφέρει ακόμα να τοποθετηθούν με σιγουριά στην συνείδηση του καταναλωτή ως πιο υγιεινά. Ο όρος βιολογικό προϊόν ορίζει ότι το τρόφιμο έχει αναπτυχθεί σε έδαφος που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί χημικές ουσίες, τουλάχιστον για 3 χρόνια. Τα φυτά έχουν αναπτυχθεί και καρποφορήσει χωρίς την χρήση φυτοφαρμάκων και άλλων χημικών. Επίσης η επεξεργασία και η τυποποίηση έχει γίνει χωρίς την χρήση τεχνητών συντηρητικών, χρωστικών ή άλλων πρόσθετων.

Αν και οι μελέτες, οι εργαστηριακές αναλύσεις και οι συγκρίσεις τους με τα συμβατικά προϊόντα είναι πολλές, τα αποτελέσματα τους είναι αντικρουόμενα. Μία μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, το καλοκαίρι του 2009, ήρθε να θολώσει περισσότερο τα νερά λέγοντας ότι σε μεγάλο δείγμα τροφίμων δεν παρατηρείται ουσιαστική διαφορά στην περιεκτικότητα βιταμινών και μετάλλων ανάμεσα στα βιολογικά και συμβατικά προϊόντα. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί όμως, είναι εάν τα συμβατικά τρόφιμα περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες χημικών ουσιών, φυτοφαρμάκων και αντιβιωτικών, έναντι των βιολογικών. Μέσα στο 2010 αναμένεται να ξεκαθαρίσει περισσότερο το πεδίο δίνοντας μία απάντηση τελικά στον καταναλωτή. Είναι τελικά σκόπιμο να ξοδεύουμε περισσότερα χρήματα στοχεύοντας στην  επιλογή ενός πιο φυσικού προϊόντος;

Λειτουργικά τρόφιμα

Η πρώτη συστηματική διερεύνηση των θετικών επιδράσεων της λειτουργικότητας των τροφίμων πραγματοποιήθηκε στην Ιαπωνία πριν από 2 δεκαετίες. Η σπουδαιότητα των αποτελεσμάτων οδήγησε αρχικά την Ιαπωνική κυβέρνηση και στην συνέχεια ανάλογους οργανισμούς τροφίμων σε όλο τον κόσμο στην θεσμοθέτηση των λειτουργικών προϊόντων. Σύμφωνα με αυτή, λειτουργικό τρόφιμο ορίσθηκε ως εκείνο που δύναται να ευεργετήσει μία ή περισσότερες δράσεις του ανθρώπινου οργανισμού επιπλέον της απλής θρέψης με αποτέλεσμα είτε την βελτίωση του επιπέδου υγείας, είτε την μείωση του κινδύνου εμφάνισης κάποιας ασθένειας.

Λειτουργικά τρόφιμα μπορεί να είναι φυσικά και μη επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία η φύση παρέχει με το κατάλληλο διαθρεπτικό προφίλ ώστε να παρουσιάζει μία από τις παραπάνω δράσεις, αλλά και τρόφιμα τα οποία έχουν εμπλουτισθεί με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά ή έχει βελτιωθεί με τεχνητό τρόπο η βιοδιαθεσιμότητα ορισμένων από τα συστατικά του. Φυσικά προϋπόθεση αποτελεί η ασφάλεια του προϊόντος.

Μόλις τα τελευταία χρόνια είδαμε να κυκλοφορούν με επιτυχία τα πρώτα λειτουργικά τρόφιμα που στόχευαν στην μείωση των επιπέδων χοληστερόλης. Αυτά είναι εμπλουτισμένα με φυτικές στανόλες και έχουν ως βασικό στόχο την μείωση του βαθμού απορρόφησης της χοληστερόλης που παίρνουμε από την διατροφή. Νέες κατηγορίες λειτουργικών τροφίμων αφορούν τον εμπλουτισμό των αρχικών προϊόντων με προβιοτικά στελέχη. Τα προϊόντα αυτά υπόσχονται, αποδεδειγμένα ερευνητικά, τόσο την βελτίωση της γαστρεντερικής λειτουργίας, όσο και την βελτίωση της ανοσοποιητικής λειτουργίας του εκάστοτε οργανισμού. Προβιοτικά στελέχη που αποδεδειγμένα εξυπηρετούν την λειτουργία του εντέρου είναι το μπιφιδοβακτήριο ACTIREGULARIS, το οποίο προστίθεται κυρίως σε γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ σχετικά με την ανοσοποιητική λειτουργία θετική δράση παρουσιάζει ο γαλακτοβάκιλος L-casei defensis, ο οποίος ενισχύει την φυσική άμυνα του οργανισμού.

Τρόφιμα για διαβητικούς και για τον καλύτερο έλεγχο του βάρους

Και αυτή η κατηγορία είχε αναπτυχθεί στο παρελθόν αλλά με περιορισμένη επιτυχία. Από το τέλος του 2009, αλλά και στο 2010, θα εμφανιστούν στην αγορά τρόφιμα που θα έχουν ως στόχο τον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. Το αποτέλεσμα αυτό εξυπηρετεί ανθρώπους με δυσανοχή στην γλυκόζη, μία κατάσταση που προκύπτει τόσο σε διαβητικούς, όσο και σε υπέρβαρα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο. Ο καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος προστατεύει τον οργανισμό από τις επιπτώσεις της υπεργλυκαιμίας και υπερινσουλιναιμίας. Έτσι συμβάλλει στην ευκολότερη και ταχύτερη απώλεια βάρους. Τα προϊόντα αυτά έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε απλά σάκχαρα και είναι πλούσια σε φυτικές ίνες. Έτσι επιτυγχάνουν να έχουν χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη και να προσφέρουν καλύτερο κορεσμό.

Τρόφιμα με λιγότερο αλάτι

Η προσπάθεια για την μείωση ης κατανάλωσης αλατιού πραγματοποιείται σε παγκόσμιο επίπεδο από τις αρχές του 2007. Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού που παρατηρείται στους πολίτες χωρών όλου του κόσμου φαίνεται να συμβάλλει στην δημιουργία υπέρτασης, καρδιοπαθειών, καρκίνου του στομάχου, άσθματος, διαταραχών της νεφρικής λειτουργίας κ.α. Πιο ευαίσθητη πληθυσμιακή ομάδα στα συμπτώματα αυτά είναι φυσικά τα παιδιά. Περισσότερο από το 75% του προσλαμβανόμενου αλατιού φαίνεται να προέρχεται από τα συσκευασμένα προϊόντα και μόλις το 25% από το επιτραπέζιο. Για τον λόγο αυτό και μετά από πίεση της πολιτείας, σύγχρονες βιομηχανίες τροφίμων προχώρησαν στην μελέτη για την μείωση του περιεχόμενου αλατιού σε προϊόντα αλλά και την διατήρηση της γεύσης αναλλοίωτης. Έτσι μέσα στο 2010, θα μπορούμε να επιλέγουμε τρόφιμα όπως είναι τα αλλαντικά, οι έτοιμες σούπες, τα δημητριακά με λιγότερο αλάτι. Συγκεκριμένα για τις γυναίκες εξυπηρετεί και την αντιμετώπιση της κατακράτησης υγρών, ένα πρόβλημα που απασχολεί και δεν αντιμετωπίζεται εύκολα. Σχετικά με τα παιδιά, εστιάζοντας σε προϊόντα που ούτως ή άλλως καταναλώνουν όπως είναι τα αλλαντικά, η προσπάθεια αυτή μπορεί να συμβάλλει τα μέγιστα στο χτίσιμο και την θωράκιση του αναπτυσσόμενου οργανισμού.